Olw’okulinnya kw’okumanyisa abantu ku by’obulamu, abaguzi beeyongera okussa essira si ku bulungibwansi bw’ebirimu byokka nga bagula ebirungo ebiyamba mu mmere oba eddagala wabula n’okukyusa amaaso gaabwe ku kkanzu ey’ebweru-ekisusunku kya kkapu. Bw’ogeraageranya n’enkwaso za gelatin ez’ekinnansi (ezisibuka mu bisolo-), enkwaso ezisibuka mu bimera zeeyongera okwettanirwa olw’engeri zazo ez’obutonde, ezitaliiko bulabe, era ezitaliimu nsolo. Naye abantu bangi balina ekibuuzo nga bagula oba nga batereka: Obuwangaazi bwa kkapu ezisibuka mu bimera-buwangaazi ki? Ekitundu kino kijja kuwa okwekenneenya mu bujjuvu omulamwa guno.
I. Obulamu bw’ebintu ebikolebwa mu nva endiirwa
Mu budde obutuufu, mu mbeera z’okutereka ezituukana n’amateeka, obulamu obutuufu obw’okutereka ebimera-okutwalira awamu buba bwa myaka 3 ku 5.
Ekiseera kino kiwanvu okusinga eky’enkwaso za gelatin ez’ekinnansi. Ensigo za gelatin ez’ekinnansi zitera okunyiga obunnyogovu n’okufuuka ekikuta, emirundi mingi ne zikoma ku bulamu bwazo. Okwawukana ku ekyo, ekirungo ekikulu mu kkapu ezisibuka mu bimera-ye Hydroxypropyl Methylcellulose (HPMC). Ekintu kino ekiva mu kimera-kibeera kinywevu nnyo mu kemiko era tekitera kukola nkola za cross-okuyunga, ekivaamu obulamu obuwanvu obw’okutereka. Kkampuni ezisinga ezikola eddagala ziwandiika olunaku lw’okuggwaako olw’emyaka nga 3 ku bipapula okukakasa nti eddagala lyombi linywevu emirundi ebiri n’ensengeka ya kkapu.
II. Ensonga Enkulu ezikwata ku bulamu bw’ebintu
Newankubadde nga mu ndowooza, ebikuta by'enva endiirwa bisobola okuterekebwa okumala ebbanga eddene, "obulamu bw'okutereka" si nnamba etakyukakyuka; kisinziira nnyo ku mbeera y’okutereka.
Okufuga obunnyogovu: Wadde nga kkapu z’enva endiirwa zirina okugumiikiriza obulungi obunnyogovu okusinga kkapu za gelatin, mu mbeera ezirimu obunnyogovu obungi-, ekisusunku ky’obunnyogovu kikyayinza okunyiga obunnyogovu, ekivaako okugonza, okunywerera, oba n’okwonooneka. Okwawukana ku ekyo, mu mbeera enkalu ennyo, ekisusunku kya kkapu kiyinza okufiirwa obunnyogovu ne kifuuka ekiwujjo, ne kitera okwatika. Okutwalira awamu kirungi okufuga obunnyogovu obuli wakati wa 35% ne 65%.
Enkola y’ebbugumu: Ebbugumu eringi lyanguya okukaddiwa kw’ebintu. Enva endiirwa zirina okuterekebwa mu kifo ekiyonjo era ekikalu ewala okuva ku musana obutereevu. Ebbugumu erisaanira litera okuba wakati wa diguli 15 ne diguli 25 .
Enkola y’ebintu ebijjuza: Obulamu bwa kkapu nabwo bukwatagana n’ebigirimu. Singa ejjula obuwunga obukwata amazzi amangi oba ebintu ebirimu amafuta, obulamu bw’obuweereza bw’ekisusunku kya kkapu buyinza okukendeezebwa.
III. Oyinza Otya Okuzuula Oba Enva Endiirwa Eziweddeko?
Nga abaguzi, tusobola okusalawo oba ebimera-ebikozesebwa bikyasaanira okukozesebwa nga tuyita mu mpisa z’obusimu zino wammanga:
Endabika: Enva endiirwa eza bulijjo zirina langi emu ate nga ziweweevu. Singa wasangibwawo amabala, okukyuka langi, oba okunywerera/okukyukakyuka wakati wa kkapu, kiraga nti obunnyogovu bwayonooneka n’okwonooneka.
Obutonde: Nnyiga mpola kkapu. Singa kiba kikaluba mu ngeri etaali ya bulijjo era nga kikutuse, oba nga kigonvu nnyo era nga kigudde, zino mbeera ezitali za bulijjo.
Okuwunya: Enkapu ezisinziira ku bimera-ez’omutindo ogwa waggulu-zirina akawoowo k’ebimera akatono oba teziwunya. Singa wazuulibwa akawoowo akawunya, akawunya oba akawunya, lekera awo okubikozesa amangu ddala.
IV. Ebiteeso by’okutereka
Okukakasa nti enva endiirwa zisigala mu mbeera ennungi mu bulamu bwazo, kirungi okuziteeka mu bibya ebisibiddwa obulungi-mu kifo ekiyonjo, ekikalu, era ekirimu empewo. Enjawulo ennene mu bbugumu n'obunnyogovu obungi "bitta" eri kkapu.
Mu bufunze, olw’obutebenkevu bwazo obw’ebintu, ebipipa by’enva endiirwa bitera okuba n’aobulamu bw’okutereka obw’emyaka 3 ku 5. Naye, eky'okuddamu ku "obulamu bw'okutereka buwanvu ki" ku nkomerero kisinziira ku oba owadde embeera entuufu ey'okutereka. Okutereka mu ngeri ya ssaayansi y’engeri yokka ey’okukuuma obulamu bwo.
